Narodowe (NQF) a Europejskie Ramy Kwalifikacji (EQF)

W dniach 5-6 czerwca odbyła się w Hotelu Novotel Międzynarodowa Konferencja na temat NQF_IN – Developing models of inclusion of non-formal sector qualifications in national qualifications frameworks – the Experience of European countries (czyli przedstawienie doświadczeń 8 krajów europejskich w zakresie włączenia kwalifikacji nieformalnych w narodowe ramy kwalifikacji).
Organizatorem Konferencji (współfinansowanej ze środków EFS) był Instytut Badań edukacyjnych w Warszawie.
Wydaje się, że zanim przejdę do istoty sprawy powinnam przytoczyć kilka definicji niezbędnych do prawidłowej oceny rangi tego Wydarzenia.

Kwalifikacje to wiedza (co wiemy), umiejętności (co potrafimy) i kompetencje społeczne (jak potrafimy użyć tych elementów z korzyścią dla siebie i społeczeństwa). Ich ranga jest nie do przecenienia:
• pozwalają zasygnalizować zatrudnionym, czego oczekują od nich pracodawcy,
• pozwalają ocenić wyniki nauczania,
• pomagają edukacji i autorytetom prowadzącym szkolenia - ocenić poziom i zawartość materiału, przyswojonego przez osobę,
• stanowią wyraz osiągnięć danej jednostki.

 

W definicji powiązanych z opisem informacji o zawodzie wymienia się zwykle następujące rodzaje edukacji:

  1. Edukacja formalna to kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie.
  2. Edukacja pozaformalna – kształcenie i szkolenie, realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.
  3. Uczenie się nieformalne – uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenia uzyskane w pracy.
  4. Walidacja – sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji (niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) osiągnęła wybraną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Kwalifikacje odgrywają więc dużą role możliwości zatrudnienia, ułatwiając mobilność i otwierają drogę do dalszej edukacji. Są one zwykle potwierdzane przez różne certyfikaty i dyplomy przyznawane przez placówki edukacyjne. Ich treść i poziom kwalifikacji, potwierdza, że są częścią kwalifikacji zapewnianych przez „Narodowe Ramy Kwalifikacji”(NQF – National Qualification Frames). Instytuty (i nie tylko) pracują nad tym, aby kwalifikacje były bardziej przejrzyste i porównywalne w różnych krajach.

Europejska edukacja i systemy treningowe są różnorodne i odzwierciedlają narodowe tradycje. Różnice między nimi są trudne do ocenienia. Wartość kwalifikacji przyznawana w jednym kraju może nie być rozumiana w innych krajach. Chodzi tu przede wszystkim o kwalifikacje zdobyte w ramach formalnej edukacji i systemów treningowych oraz w międzynarodowych organizacjach. Ten brak zaufania może prowadzić do: ograniczania zawodowego rozwoju, wykorzystania okazji zmiany zatrudnienia i kontynuacji nauki stwarzając bariery w mobilności w ramach UE.

Stworzenie Europejskiej Ramy Kwalifikacji (European Qualifications Frame – EQF) pozwoli na to, aby kwalifikacje w różnych krajach były porównywalne. Ułatwi to przekraczanie granic, zarówno uczącym się, jak i pracującym, a także będzie promować „lifelonglearning”, czyli uczenie się przez całe życie i profesjonalny rozwój w Europie.

Podczas I dnia konferencji dzielili się wiedzą na temat włączenia kwalifikacji określonych w narodowych ramach kwalifikacji (NQF) na EQF:

  • Dennis van Gessel - przedstawiciel Komisji Europejskiej,
  • Ewa Chmielecka – przedstawicielka SGH,
  • Stephan John – niezależny ekspert,
  • Madhu Singh – przedstawiciel UNESCO

O modelach włączania nieformalnego sektora kwalifikacji w NQF mówili:

  • Horacy Dębowski – przedstawiciel IBE i Centralnego Zarządu Komisji Egzaminacyjnej,
  • Christopher Winch – przedstawiciel Królewskiego Collage w Londynie
  • Maciej Lasota – przedstawiciel MEN

Następnie odbyły się sesje w grupach – dyskutowano o modelach włączania kwalifikacji w NQF opartych na rozwiązaniach z długoletnią tradycją NQF:

  • Irlandia –Anne Murphy – Irlandia,
  • Szkocja – Sheila Dunn,
  • Francja – Josiane Paddeu
  • Czechy - Jan Brüha,
  • Viola Horska – Czech
  • Polska-Chorwacja – Agata Poczmańska
  • Węgry – Zoltan Sloboda
  • Ivana Carev – Chorwacja
  • Barbara Przybylska – Polska
  • Sylwia Walicka – Polska
  • Mile Dżelalija – Chorwacja
  • Matteo Scharci – Irlandia
  • Mc Coney – Ireland
  • Kevin McShane – Szkocja

W następnym dniu odbyła się plenarna sesja poświęcona łączeniu w NQF wszystkich typów kwalifikacji i walidacja bueformalnego i pozaformalnego uczenia się.
Zapewne zastanawiacie się dlaczego akurat ten temat został poruszony na naszej stronie. Otóż Centralny Instytut Ochrony Pracy-Państwowy Instytut Badawczy pracuje obecnie nad walidacją zawodu: sekretarka, sekretarka medyczna. Byłam bardzo zainteresowana jak wygląda rynek pracy dla zawodu sekretarki. Sprawdziłam to na 2 portalach i okazuje się, że właściwa nazwa zawodu jest rzadko stosowana.

W dniu 18.03.2018 przejrzałam 93 strony adresu internetowego stat.gov.pl
Każda strona zawiera od 13 do 16 ofert. Przejrzałam więc od 1300 do 1500 pozycji.

Poniżej zamieszczam zestawienie zawodów związanych z pracą w biurze:

W dniu 19.03.2018 przejrzałam 30 stron internetowych adresu oferty.praca.gov.pl

Jak to więc jest z określeniem zawodu? Czy obydwie nazwy są tożsame? Odpowiedź na pytanie jak wyglądały zmiany nazwy zawodu i dlaczego częściej używa się określenia asystentka możecie Państwo znaleźć w mojej książce „Asystentka na europejskim rynku pracy” wydanej przez Poltext w 2010 roku.
Dr Halina Füchsel